13s

“HDR Sonsbeek/Zijpendaal”

Park Sonsbeek – genoemd naar de gelijknamige beek, oorspronkelijk: Sint-Jansbeek - is 67 ha groot en grenst in het noorden aan de parken Zijpendaal en De Gulden Bodem. Deze drie parken sluiten nauw bij elkaar aan en zijn samen zo’n 200 ha groot. In het oosten grenst Sonsbeek aan de wijken Sonsbeekkwartier en St. Marten, in het zuiden bijna aan het centrum en in het westen aan de Burgemeesterswijk. Het gebied is een beschermd stadsgezicht.

Park Sonsbeek is voor het overgrote deel bebost met een eeuwenoud beukenbos. Opvallend is het heuvelachtige karakter, Verder bevat het een grote diversiteit aan bomen en planten, kent een groot aantal vijvers, fonteinen en twee watervallen. Aan de rand van het park is in de voormalige Begijnenmolen het Nederlands Watermuseum gevestigd. Daar vlakbij staat ook de De Witte Watermolen, de enige nog werkende watermolen van de negen die langs de St. Jansbeek hebben gestaan. In de schuur van de molen is het Bezoekerscentrum Sonsbeek gevestigd.

11s

Verder vindt men op het grondgebied van het park Huis Sonsbeek (“De Witte Villa” in de volksmond), een theehuis (de Palatijn), twee restaurants (de Boerderij en het Sonsbeekpaviljoen), een ijskelder uit de vroege negentiende eeuw en een uitkijktoren (Belvédère).

Het landgoed werd in 1821 gekocht door H.J.C.J. baron van Heeckeren. Hij ging door met de toen gebruikelijke tuinaanleg in Engelse landschapsstijl, waar de vorige eigenaar Theodorus baron de Smeth ook al mee bezig was geweest. Wegens geldproblemen verkocht de baron delen van het landgoed, waar nu drie wijken van Arnhem op gebouwd zijn. In 1899 kocht Ir J.W.C. Tellegen, de toenmalige directeur Gemeentewerken, het landgoed aan voor de helft van het bedrag dat in dat jaar op de gemeentebegroting stond.

9s

In het park staat het monument voor Hendrik Lorentz, vervaardigd door Oswald Wenckebach en op 9 september 1931 onthuld door prinses Juliana. De initiatiefnemer tot aankoop van het park wordt herdacht met de zogenaamde Tellegenbank, ontworpen door de Arnhemse beeldhouwer Gijs Jacobs van den Hof en op 23 februari 1928 onthuld. In 1999 bestond het park honderd jaar en kreeg het een flinke opknapbeurt waarbij onder meer de “Steile Tuin” werd aangelegd en enkele horecagelegenheden werden uitgebreid en verbeterd. Het Watermuseum werd in 2004 geopend. In 2005 werd het park aan de westkant enkele meters breder na herinrichting van de Zijpendaalseweg.

8s

Kort na de oorlog werd er een straatolympiade gehouden, sportwedstrijden voor kinderen die verder geen vakantie hadden. Dit groeide uit tot de Arnhemse wielerronde Ome Joop’s Tourdoor Nederland. Dichter Cees van der Pluijm is sinds winter 2005 bij de vereniging Vrienden van Sonsbeek aangesteld als ‘Parkdichter’ en schrijft vier keer per jaar een gedicht over het Sonsbeekpark dat wordt gepubliceerd in het Infobulletin.

In het oostelijk deel van het park wordt elke zomer vanaf einde mei tot einde augustus op zondagmiddagen Park Open georganiseerd, een serie van gratis culturele festivals met theater, muziek en dans. In augustus wordt de serie afgesloten met een vierdaags festival: de Sonsbeek Theater Avenue.

12s 10s

Het park is internationaal bekend als naamgever aan de Sonsbeek-beeldententoonstellingen, waarvan de eerste in 1949 plaatsvond op initiatief van de Arnhemse wethouder en vicevoorzitter van de V.V.V. de heer H.M.A. Klompé. Daarop volgden tentoonstellingen om de drie jaar totdat in 1958 een eind kwam aan deze triënnale. De eerste vijf edities gaven een beeld van de Europese of Internationale beeldhouwkunst. De werken werden geselecteerd door een jury, benoemd door de Nederlandse Vereniging van Beeldhouwers; later, in 1966, nam een werkcomité de rol van de jury over. Vanaf 1971 veranderde het karakter van de Sonsbeektentoonstellingen. In de tentoonstellingen of manifestaties werd voortaan de hedendaagse kunst getoond. De meest vermaarde is die van 1971, bekend onder de titel “Sonsbeek buiten de perken”. Voor deze manifestatie die land art, film, video en actuele tendensen in de beeldhouwkunst liet zien, verspreid over heel Nederland, werd voor het eerst een curator aangesteld: Wim Beeren (1928-2000). Vijftien jaar later volgde de zevende editie, gemaakt door Saskia Bos, ditmaal weer binnen het park. De edities van 1993 en 2001 strekten zich wederom uit tot buiten het park. Op diverse locaties in de stad waren werken van de Sonsbeektentoonstelling te zien. De tentoonstelling van 1993 werd gemaakt door de Amerikaanse curator Valerie Smith; die van 2001 door de Vlaming Jan Hoet. Titel van deze tentoonstelling was: “Locus Focus”. De tiende tentoonstelling, onder de titel Sonsbeek 2008: grandeur werd op 8 juni voorafgegaan door een processie door het centrum van Arnhem.

5s 6s

Het thema van de tiende editie was grandeur. Het concept is van Anna Tilroe, die 28 internationaal bekende kunstenaars vroeg het menselijk streven naar grootsheid vorm te geven. Hun sculpturen en installaties werden geplaatst in het Park Sonsbeek. Inwoners van Arnhem, samengebracht in een aantal draaggilden, droegen enkele dagen voor de officiële opening in een plechtige, maar feestelijke processie de beelden door de straten van de stad. Met als symbolische betekenis: kunst zoekt een plaats in het hart van de samenleving. Kunst heeft respect en ondersteuning van veel mensen nodig om werkelijk betekenis voor de samenleving te krijgen. De draaggilden waren verschillend van samenstelling en vertegenwoordigden alle lagen van de bevolking. De deelnemers droegen een speciaal voor Sonsbeek 2008 ontworpen hoed, de zogenaamde Chapeau.

4s 3s 7s 1s 2s

Share

Geef een reactie

Jouw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

CommentLuv badge